Strojenie kabla antenowego + porady praktyczne

bronmus45@hotmail.com
bronmus45
Dodatek - strojenie kabla antenowego [fidera]

 W celu przekonania nieprzekonanych, co do konieczności strojenia samego kabla antenowego [fidera], stosowanego w praktyce CB radia, zadam teraz kilka pytań, na które to sam postaram się odpowiedzieć w miarę swojej wiedzy i długoletniej praktyki. Zaznaczam po raz kolejny, że nie jestem wykształconym elektronikiem, a samoukiem po "ogólniaku".Będę więc stosował określenia z codziennego życia przeciętnego użytkownika CB radia, dla których to mój blog - poradnik powstał. Zakładam tu też, że posiadamy podstawowe oprzyrządowanie i elementarną wiedzę, a musimy np. wymienić urwany / przecięty / kabel antenowy - czyli fider..
1/Łączymy za pomocą jak najkrótszego odcinka typowego [50 Ohm] przewodu CB radio z miernikiem SWR... Dlaczego najkrótszego, a nie obojętnej długości?.. By nie wprowadzić do właściwego strojenia i pomiaru dodatkowych zakłóceń. Oto pierwsza z odpowiedzi na właściwy temat. Następnie odczytujemy dokładną nazwę zakupionego do wymiany przewodu. Musimy teraz wiedzieć, jaki dla danego przewodu jest określony tzw. współczynnik skrócenia fali/lub szybkości/. Dla od lat stosowanego przewodu o symbolu RG 58 Cu - współczynnik ten wynosi 0,66. Dla innych jest inny /np. dla RG 58 ALL-0.78/. Potrzebujemy np.ok.4m kabla. Mnożymy więc ten współczynnik przez stałą dla zakresu CB długość fali [11m], jej połówkę,ćwiartkę - albo w drugą stronę - krotność i otrzymujemy potrzebny wynik. A jest to wzór nie wymyślony dla obrony mojej tezy o konieczności strojenia fidera - jeszcze przed strojeniem samej anteny - a ogólnie przyjęty  naukowo wzór fizyczny. W naszym przypadku mnożymy 0,66 x 5,5 = 0k.3,64 m. Ja stosuję i zalecam znajomym inny przewód, o symbolu H 155, którego współczynnik skrócenia fali wynosi 0,81. Wtedy to z mnożenia wychodzi nam 4,46 m. Jednak nie pozostajemy w pewności, że już wszystko gra...Samo bowiem zapewnienie sprzedawcy o "rasowym" pochodzeniu kabla - mnie niejednokrotnie wprowadziło w błąd. Dlatego zalecam - a sam zawsze stosuję strojenie samego kabla, jeszcze przed wmontowaniem go do anteny. Mnie osobiście zdarzały się przypadki, że w np."oryginalnej" antenie - popularnej 145 -tce - nie mogłem w żaden sposób dostroić poniżej 1,9 tej anteny. Podłączałem inne dla sprawdzenia przyrządu, jak i sztuczne obciążenie - wszystko w normie. Okazało się - po długim okresie zmagań - że po odlutowaniu kabla antenowego od magnetycznej podstawy - sam kabel mierzony za pomocą sztucznego obciążenia wykazał 2,1 na skali SWM -etra /wychyłowego/. Dopiero po założeniu nowego, dostrojonego kabla wszystko wróciło do normy....

2/Jak więc dostrajamy antenę, bez użycia do tego celu niedostrojonego kabla?...
--  Ano wtedy popełniamy niewybaczalny błąd - których to i ja niegdyś doświadczałem - stroimy bowiem wówczas antenę do kabla, a nie tylko do masy pojazdu. Czasami nadmiernie ją obcinając i zachowując dobrą minę do złej gry, gdy sami widzimy, ze coś nie tak z mocą radyjka...
.
Dostrajanie " na siłę" do wartości zbliżonych 1 jest też często błędne. Do oryginalnych anten niegdyś była dołączona etykietka informująca nie tylko o producencie, ale i też m.in o wymaganym dla tego typu anten SWR. Rzadko tam można było znaleźć 1,1 - jako konieczny SWR. Częściej się spotykało 1,2 - do 1,4 - a nawet wyżej. A i anteny wymagające wg. producenta 1,1 - niejednokrotnie lepiej pracują przy nadawaniu, mając SWR w granicach 1,4 - jeśli tylko CB radio ma dobrą moc tych 4 W, a ja wtedy mówię, że ma lepszy" wydmuch.".Dostrajanie  anteny " samo z siebie" wyjdzie, kiedy to będziemy przemiennie sprawdzać na SWM -etrze i regulować podczas operacji strojenia w kanałach 1 i 40. Uzyskanie tych samych / bardzo zbliżonych/ na obu - krańcowych - kanałach wyników świadczy o prawidłowym zestrojeniu.Natomiast sam kabel musimy dostroić do wartości 1,0 - podpinając do niego zamiast anteny, sztuczne obciążenie. Dlatego, po obliczeniu teoretycznym długości kabla, pozostawiamy dodatkowo ok 10 - 20 cm - na możliwość obcinania przy samym strojeniu - kabla, a nie gotowego już  zestawu z anteną. Jeszcze jedna - bardzo ważna uwaga. Dobrze jest sprawdzić przed przystąpieniem do strojenia anteny - moc naszego radia na obu krańcowych kanałach 1 i 40 - też oczywiście za pomocą sztucznego obciążenia. A to dlatego, że niejednokrotnie różnej maści "naprawiacze" podczas kolejnej naprawy rozregulują nam ten parametr, pokręcając rdzeniami różnych cewek. Moc ta winna / w przybliżeniu/ być taka sama. W innym przypadku nasze strojenie anteny na nic się nie zda...
-Ja sam osobiście, przyznaję - nie mam oryginalnego sztucznego obciążenia. Stosuję tu 4 oporniki węglowe /typ ŁMT/ 2W/50 Ohm, które to połączone w odpowiedni sposób tworzą takie obciążenie 8W/50 Ohm, a to już w zupełności mi wystarcza. Nie muszę chyba dodawać, że na sztuczne obciążenie nie nadają się oporniki drutowe, które to są zbudowane w formie cewki - a każda cewka "wprzęgnięta" w układ powoduje jego rozstrojenie. Nie stosuję też żadnych mierników elektroniki Made in China,tylko wychyłowe np. K160 / z modulacją i matcherem/,  K150, czy też japońskie Uniwersum. W zależności, czy w domu przy naprawach, czy przy strojeniu samej anteny - na podwórku.
Nie potrzebuję, by ktoś mi wierzył lub nie. Przez długie lata praktyki mogę z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że po niejednym serwisie czyniłem poprawki. Zwłaszcza po strojeniu w "serwisach" anten.
Niejednokrotnie też klienci opowiadali mi , że przecież na ich oczach w sklepie dostrajano im tę nową kupioną tam antenę. Na pytanie , jak?...No jak to, jak.?..normalnie, antena stała na ladzie- na moje własne oczy widziałem starania sklepowego, który ją stroił....No więc po to m.in jest mój poradnik, aby takim początkującym użytkownikom co nieco wytłumaczyć...
==a z elektroniką Made in China,- są cyfrowe mierniki napięcia, które to po podłączeniu obciążeń powyżej 2 A - wykazują wzrost napięcia, zamiast jego spadek. Np. taki prostacki, wielofunkcyjny DT830D. O innych nie wspomnę, bo już dawno znalazły się na śmietniku... 
- i jeszcze takie sobie uwagi, które mogą okazać się podstawowymi dla jakości pracy naszego CB:
== nie montujmy /stawiajmy/ anten blisko ogrzewanych szyb - ścieżki oporowe w kształcie spiral też oddziaływują niekorzystnie na naszą antenę...
== jakiekolwiek ostre załamania kabla podczas jego "upychania" w różne miejsca w kabinie powodują utratę jego impedancji falowej /oporności falowej/ - tej właśnie linii zasilającej / kabla antenowego, fidera / z uwagi na zmianę średnicy jego dielektryka...Bo przechodzenie fali elektromagnetycznej z jednego ośrodka do drugiego - nieco zmienionego, może spowodować powstanie "fali stojącej" - no i w rezultacie do rozstrojenia naszego fidera i żadna idealnie nawet zestrojona antena nic na to nie poradzi...
== samochód sprowadzony z "Zachodu" - nastoletni - a takich w naszym kraju jest ok. 80% - na dodatek eksploatowany w różnych / niewiadomych dla nas/ warunkach atmosferycznych, i wraz z nim fider / kabel antenowy/ ma mieć dostrajaną antenę, bez sprawdzenia samej linii zasilającej ??? - tu właśnie widać naocznie niekompetencję " naukowców" od CB... "Zrób to Sam"... - nie tylko śmiechu ale i politowania warte...
przecież każdy laik odpowie, że po takim okresie używalności należy albo zmienić, lub przynajmniej sprawdzić impedancję danej linii zasilającej...ale "naukowcy" z kącika "Zrób to Sam" wiedzą lepiej... fanaberie fanatycznych fuchmanów...

Porady praktyczne 

Najczęściej zgłaszane problemy techniczne i próby ich rozwiązania :

a/  Zanikający lub przerywany odsłuch, brak szumów.
      Pierwszą czynnością, którą powinniśmy wykonać, to szczegółowe sprawdzenie jakości kabla antenowego, jego ewentualnych uszkodzeń. Często zdarza się, że ciągłe zdejmowanie anteny o podstawie magnetycznej z naszego pojazdu powoduje urwanie środkowego / gorącego/ przewodu w samej podstawie anteny. Zdarza się również, ze odkręcanie wtyczki kabla antenowego, lub jego nadmierne " naciągnięcie" przy tej wtyczce powoduje również urwanie przewodu w środku wtyczki lub zwarcie do masy / oplotu kabla /. Bardzo rzadko, ale jednak występującą usterką jest poluźnienie gniazda antenowego w samym radiu i jego mechanicznym odłączeniu od płyty montażowej radia. Może to być zwykły "zimny lut". Przypadki te lepiej usuwać jednak za pomocą fachowca, chyba że sami mamy potrzebne do tego narzędzia / np. lutownica/ i trochę wprawy..

b/  Nagły zanik łączności w obydwu kierunkach, lub jej niezrozumiała bylejakość. Różne przyczyny. Najpierw sprawdźmy, czy na pewno mamy włączone AM - w Polsce podstawowy zakres. Upewnijmy się również, czy nasze CB nie jest kodowane. W tym celu należy wyłączyć na chwilę radyjko / no, na 10 sek./i znowu włączyć - obserwując panel radyjka. Jeśli jest kodowane, to powinno nam się wyświetlić PL, lub w przypadku CB typu Intek - liczba 08. Każde inne EU..E!...UK  wskazują nam na rozkodowanie się radia. Można temu szybko zaradzić, zaglądając do instrukcji obsługi dla tego radia > dział Tabela częstotliwości > wybranie zakresu i dalej wykonać polecenia tam zawarte. I po kłopocie. Oczywiście, gdy jest to radio niekodowane, to wyświetli nam się tylko numer kanału. Powodzenia ...beem45..

Zdjęcie - niestety niewyraźne - przedstawia katalogowy opis najczęściej stosowanych kabli antenowych [fiderów] dla CB. Kliknij w zdjęcie, a uzyskasz powiększony obraz...


Po kolei - Pod rysunkami kabli są ich nazwy. I tak pierwszy z lewej to H-155, następny to RG-58, kolejny RG - 58 ALL, później RLF-5. Pięć ostatnich to kable dla stacjonarnych CB [domowych] o grubości ok. 10 mm. Najpopularniejszy z nich to RG-213. W drugiej rubryce, tam gdzie są liczby 81,  66,  78...to są właśnie współczynniki skrócenia dla poszczególnych kabli, z których to należy obliczyć przybliżoną długość potrzebnego nam kabla. Dalsze czynności są opisane w pierwszej części posta.
...Tam gdzie można odczytać częstotliwość nas interesującą - do 50 MHz jest też zaznaczona tłumienność danego kabla. Chyba nie trzeba tłumaczyć, że im niższa tłumienność, tym dla nas "lepszy" kabel....Powodzenia...

 Dla wszystkich zainteresowanych       wszelkie pytania, problemy i wątpliwości można wpisywać zarówno na stronie "CB sprawy" jak i tutaj na tej stronie - na końcu są komentarze... I bardzo bym chciał jeszcze więcej opisać - tylko nie wiem, co by tu jeszcze dodać. Podpowiedzcie więc...

11 komentarzy:

  1. Bardzo proszę o komentarze, bo chciałbym rozwinąć temat, lub uzupełnić materiały, lecz nie wiem w jakim kierunku zmierzać...

    OdpowiedzUsuń
  2. Świetny artykuł i jego forma również. Dwa lata bez komentarzy świadczyć może tylko o jej sukcesie i przystepnym charakterze. jestem pewien że wele osób po jego przeczytaniu wykorzystalo i pewnie nie raz jeszcze zkorzysta z pozyskanej wiedzy, troche to przykre że w komentarzach nie napisali zwykłego dziękuję.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję bardzo za ten komentarz. Nie za pochwały, lecz za samą chęć zabrania głosu... Coraz więcej osób korzysta z tego "poradnika" - widać to na moim liczniku odwiedzin. Pozdrawiam i w razie jakichś problemów [prostych] - pisać do mnie. O ile będę mógł - podpowiem...

      Usuń
  3. Bardzo dobry artykuł. Dowiedziałem się kilka nowych informacji o których nie do końca miałem pojęcie. Pozdrawiam Arek

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witam i cieszę się, że mogłem w czymś pomóc. W każdej chwili możesz poprosić o poradę. Jesli będę mógł - pomogę. Pozdrawiam

      Usuń
    2. To jest artykuł napisany dla poczatkujących, bez zbędnych "przemądrzałości".
      Wiele z niego pojąłem, a jestem początkującym. Podziwu godne jest to, że ten człowiek jest amatorem. Ponadto nie zauważyłem błędów ortograficznych w przeciwieństwie do innych "wybitnych" znawców przedmiotu. Gratuluję!

      Usuń
    3. Dzięki za miłe słowa. Dla mnie ważniejszą jest świadomość pomocy chociażby jednej osobie. Naprawdę, jest to warte wiele dla własnego samopoczucia...

      Usuń
  4. Bardzo dobry artykuł dla takich jak ja początkująch z cb-radiem w końcu coś niecoś zrozumiałem, bo o elektronice wiem tylko tyle, że coś takiego jest i to wszystko. Po lekturze tego artykułu (już nieco mądrzejszy)zacząłem sprawdzać mój sprzęt cb niedawno skompletowany i zachęcony wpisem autora o zadawaniu pytań chciałbym takie pytanie zadać.
    Kupiłem niedawno używaną antenę Sirio Omega 27 wg.wszelkich opisów na forach internetowych oryginalna, ale chyba nie do końca, dopiero teraz zwróciłem uwagę,że przewód antenowy jest opisany następująco RG59 C/U 20 AWG 75 Ohm a długość przewodu to 4,2m. Pytanie:czy to, że przewód jest o większej opornosci stanowi jakieś zagrożenie dla radia bo przecież powinien być o oporności 50 Ohm, radio to Lafayette Atena gdzie w instrukcji zalecają kabel RG-58/U, w dotychczasowym użytkowaniu nie zauważyłem jakichś skutków ubocznych czy nieprawidłowego działania. Na razie tyle z góry dziękuję za odpowiedź.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wszelkie kable antenowe o wartości 75 Ohm służą - wg mojej wiedy - jedynie do:
      ...wykonywania telewizyjnych instalacji antenowych i instalacji abonenckich telewizji kablowej oraz instalacji telewizji przemysłowej.
      W żadnym wypadku do zailania CB radia. Po pierwsze - kabel o tej oporności powoduje gorszą jakość odbioru i mniejszy zasięg, a po drugie - obciążenie radyjka przy dłuższym nadawaniu może spowodować "spalenie" końcówki mocy. Radzę więc czym prędzej wymienić wspomniany kabel na jeden z przezentowanych w moim poradniku. Osobiście polecam H155, jeśli to jest antena przymocowana na stałe do samochodu. Dla anteny z podstawką magnetyczną ten kabel jest za bardzo "sztywny". W tym przypadku lepiej jest zastosować kabel RG 58.

      Usuń
  5. Bardzo dobry artykuł dla takich jak ja początkująch z cb radiem o elektronice to wiem tyle że jest i to wszystko. Po lekturze artykułu (już nieco mądrzejszy) zacząłem przyglądać się nowo kupionej (używanej) antenie Sirio Omega 27 ponoć oryginalnej ale chyba nie do końca, teraz zauważyłem, że przewód antenowy jest opisany RG59 C/U AWG 75 Ohm chyba powinno być 50 Ohm, mam pytanie czy przewód o oporności 75 Ohm w jakiś sposób grozi uszkodzeniem radia.Dodam, że przewód ma 4,2m długości i w trakcie użytkowania nie zauważyłem żadnego nieprawidłowego działania z radiem Lafayette Atena ale w przyszłości chciałbym uniknąć uszkodzenia radia. Na razie tyle z góry dziękuję za odpowiedź.

    OdpowiedzUsuń

Loading...